Cinema: Interview with actor and director R Narayana Murthy

- ఆంధ్రజ్యోతి డైలీ, 20 నవంబర్ 2014

Cinema: Tribute to Sivaji Ganesan

- ఆంధ్రజ్యోతి డైలీ, 1 అక్టోబర్ 2004

Cinema: The Evergreen Item Girl Jyothi Lakshmi

ఎవర్‌గ్రీన్ ఐటం గాళ్

ముప్పై అయిదేళ్ల క్రితం.. అంటే 1973లో శోభన్‌బాబు హీరోగా వచ్చిన 'ఇదా లోకం' సినిమాలోని 'గుడి ఎనక నా సామి గుర్రమెక్కి కూకున్నాడు..' పాట ఆంధ్ర ప్రేక్షక లోకాన్ని ఉర్రూతలూగించింది. ఆ పాటకు నర్తించింది.. అప్పటి మేటి శృంగార తార జ్యోతిలక్ష్మి. ఇన్నేళ్ల తర్వాత ఆ పాట 'కుబేరులు' అనే సినిమాలో రీమిక్స్ అవుతోంది. పల్లవిని యథాతథంగా ఉంచి, చరణాలు మార్చి భాస్కరభట్ల రవికుమార్ రాసిన ఆ పాటకు నర్తించింది.. వేరెవరో కాదు.. మళ్లీ జ్యోతిలక్ష్మే. 'అదెలా సాధ్యం!' అని చాలామంది ఆశ్చర్యపోవచ్చు. పాతికేళ్ల వయసులోని అప్పటి జ్యోతిలక్ష్మి ఇప్పుడు ఆరు పదుల వయసులోనూ వొంటి విరుపులతోనూ, నాట్య విలాసంతోనూ ఆ పాటకు నర్తించింది. ముంబైకి చెందిన తస్లీమా షేక్ అనే అందమైన డాన్సర్‌తో ఈ పాటకు ఆమె నర్తిస్తుంటే సెట్స్ మీద ఉన్నవాళ్లంతా చప్పట్లు కొట్టకుండా ఉండలేకపోయారు. కొంత కాలం గ్యాప్ తర్వాత తెలుగు సినిమాల్లోకి వచ్చిన ఆ స్టార్ డాన్సర్ తన అంతరంగాన్ని ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలో 'నవ్య' ఎదుట ఆవిష్కరించింది. ఆసక్తికరమైన ఆ విశేషాలు...

నేను తమిళ అయ్యంగార్ల కుటుంబంలో పుట్టా. మా అమ్మా నాన్నలకు మొత్తం ఎనిమిది మంది సంతానం. నేనే పెద్దదాన్ని. అందరికంటే జయమాలిని చిన్నది. ఎనిమిది మందిలో ఐదుగురం ఆడపిల్లలం. చిన్నతనంలోనే నన్ను మా మేనత్త ఎస్.పి.ఎల్. ధనలక్ష్మి పెంపకం తీసుకుంది. ఆమె వద్దే పెరిగా. ఆమె అప్పటికే మంచి హీరోయిన్. ఆ తర్వాతే జ్యోతిని కాస్తా జ్యోతిలక్ష్మినయ్యా. పేరుపొందిన ప్రొడ్యూసర్, డైరెక్టర్ టి.ఆర్. రామన్న మా అన్నయ్యే (పెద్దమ్మ కొడుకు). నేను ఐదేళ్ల వయసులో ఉన్నప్పుడు ఆయనే ఎంజీఅర్ సినిమా.. పేరు గుర్తులేదు.. అందులో ఒక పాటలో డ్యాన్స్ చేయించాడు. ఎనిమిదేళ్లప్పుడు శివాజీ గణేశన్ సినిమా 'కార్తవరాయన్ కథ'లో డ్యాన్స్ చేశా. ఆ తర్వాత పెద్దయ్యాక 1963లో విడుదలైన తమిళ చిత్రం 'పెరియ యిడత్తు పెణ్'తో మళ్లీ సినిమాల్లోకి వచ్చా. ఆ సినిమాలో ఎంజి రామచంద్రన్ హీరో. అందులో నగేశ్ సరసన వల్లి అనే పాత్ర చేశా. అది కామెడీ రోల్. ఆ పాత్ర నాకు బాగానే గుర్తింపు తెచ్చింది. నాకు గుర్తున్నంత వరకు తెలుగులో చేసిన తొలి సినిమా 'పెద్దక్కయ్య'. అది 1967లో వచ్చింది. అందులో డ్యాన్సర్‌గా చేశా. చిన్నప్పుడే నేను రామయ్య పిళ్లె దగ్గర భరతనాట్యం నేర్చుకున్నా. అందువల్ల సినిమా డ్యాన్సులు నాకు కష్టమనిపించలేదు. వాటికోసం ప్రత్యేకంగా ట్రైనింగ్ తీసుకోకపోయినా భరతనాట్యమే అందుకు ఉపకరించింది. అందుకే ఎటువంటి క్లిష్టమైన డ్యాన్స్‌నైనా చేయగలిగా.

నాకు పోటీ నా చెల్లెలే

ఇప్పటివరకు తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ భాషల్లో వెయ్యికి మించి పాటల్లో నర్తించా. వీటిలో హీరోయిన్‌గా చేసిన సినిమాలు ఇరవై వరకు ఉంటాయి. తమిళంలో హీరోయిన్‌గా పది సినిమాల వరకు చేశా. ఎంజీఆర్‌తో 'తలైవా'లో జయలలితతో పాటు హీరోయిన్‌గా చేశా. అలాగే శివజీ గణేశన్‌తో సెకండ్ హీరోయిన్‌గా నటించా. తెలుగులో కృష్ణ గారితో 'మొనగాడొస్తున్నాడు జాగ్రత్త', 'హంతకులు దేవాంతకులు' సినిమాల్లో హీరోయిన్‌గా నటించే అవకాశం వచ్చింది. హరనాథ్‌తో 'పుణ్యవతి', రామకృష్ణతో 'పిల్లా? పిడుగా?' వంటి సినిమాల్లో హీరోయిన్‌గా నటించా. సంఖ్యాపరంగా చూసుకుంటే ఎక్కువగా కృష్ణగారి సినిమాల్లో చేశాను. డైరెక్టర్ల విషయానికి వస్తే ఎక్కువగా కె.ఎస్.ఆర్. దాస్ దర్శకత్వంలో నటించా. అప్పట్లో ఫైటింగ్ సినిమాలంటే నేను తప్పకుండా ఉండేదాన్ని. ఫైటింగ్ సీన్లలో నేనే స్వయంగా నటించేదాన్ని. డూప్‌ని ఎప్పుడోగానీ ఉపయోగించేవాళ్లు కాదు. విజయలలిత, హలం వంటి వాళ్లున్నా నాకు ప్రధాన పోటీ నా చెల్లెలు జయామాలినియే. అప్పట్లో నేను గర్భవతిగా ఉండి, కొద్ది రోజులు సినిమాలకు దూరమయ్యా. ఆ టైంలోనే జయమాలిని సినిమాల్లోకి వచ్చి సక్సెసయ్యింది. అందం తనకు ప్లస్ పాయింట్. కొన్ని నెలలకు నేను తిరిగి సినిమాల్లోకి వచ్చేశా. అప్పట్నించీ మా మధ్య పోటీ ఉండేది. అయితే ఈ విషయంలో మేమిద్దరమూ ఒకరి పట్ల ఒకరం అసూయ చెందింది లేదు. చాలా సినిమాల్లో కలిసే డాన్సులు చేశాం. ఒకర్ని మించి ఒకరం బాగా డాన్స్ చేయాలని తపన పడేవాళ్లం. అందుకే మా పాటలు అంతగా పాపులర్ అయ్యాయి. మా డాన్సులు అంతగా పేరు తెచ్చుకున్నాయి. నేనింకా సినిమాల్లో కొనసాగుతున్నా, తను మాత్రం ఇక సినిమాల్లో నటించకూడదని నిర్ణయం తీసుకుంది. పెళ్లి చేసుకొని చెన్నైలోనే ఉంటోంది. సమయాన్నంతా కుటుంబానికే కేటాయిస్తోంది. తనకు ఒక మనవడున్నాడు.

ఎక్స్‌పోజింగ్‌కు ఇబ్బంది పడలేదు

నా కూతురు జ్యోతిమీనా కూడా జయ బాటే పట్టింది. నా వారసురాలిగా డాన్సర్‌గా అడుగు పెట్టినప్పటికీ, మీనాకు ఈ ఫీల్డ్ అంతగా నచ్చలేదు. అందుకే తనకు పెళ్లి చేసేశా. హాయిగా కాపురం చేసుకుంటోంది. తనకు ఒక పాప. ఇటీవలి కాలంలో నాకు తెలుగులో గ్యాప్ వచ్చిందన్నది నిజం. అయితే తమిళంలో అడపాదడపా చేస్తూనే ఉన్నా. తమిళ టీవీ సీరియల్స్‌తో పాటు తెలుగులో 'మా ఇంటి మహాలక్ష్మి', 'ఓం నమో వెంకటేశాయ' వంటి సీరియల్స్ చేశా. రాజశేఖర్ హీరోగా నటించిన 'శేషు' తర్వాత మళ్లీ తెలుగులో నటించడం ఇదే. నేను డాన్స్ చేసిన పాటలన్నీ నాకిష్టమైనవే కానీ, ఎన్టీఆర్ సినిమా 'సర్దార్ పాపారాయుడు'లోని 'జ్యోతిలక్ష్మి చీర కట్టింది.. ఆ చీరకే సిగ్గేసింది' పాటంటే నాకు చాలా ఇష్టం. ఎందుకంటే ఆ రోజుల్లో నేను చీరకట్టడమనేది ఒక సెన్సేషన్. ఆ పాట అప్పట్లో బాగా పాపులర్. ఏ మూలకు వెళ్లినా ఆ పాట చాలా కాలం వినిపించింది. "ఐటం సాంగ్స్ అంటే ఎక్స్‌పోజింగ్ తప్పనిసరి కదా.. ఇన్ని పాటలు ఎలా చేయగలిగారు?" అని మీతో పాటు ఒకరిద్దరు నన్నడిగారు. డాన్సర్‌గా చేయడమంటే ఎక్స్‌పోజింగ్ తప్పదని తెలుసు. మొదటే ప్రిపేరయ్యాను కాబట్టే తొలినాళ్ల నుంచీ ఇప్పటిదాకా ఎక్స్‌పోజింగ్‌కు కానీ, కురచ దుస్తులు వేసుకోవడానికి కానీ నేనెన్నడూ ఇబ్బంది పడలేదు. ఎందుకంటే డాన్సింగ్‌ని నేను వృత్తిగా, పనిగా భావించాను కాబట్టి. అందుకే నాలుగు దశాబ్దాలుగా కెరీర్ కొనసాగించగలిగా. అదే హీరోయిన్‌గా అయితే ఇప్పుడు మీకు కనిపించేదాన్నా!

అదే నా ఆరోగ్య రహస్యం

ఆ రోజుల్లోని ట్రెండు ప్రకారం ఆ క్లబ్ సాంగ్స్ ఎలా బాగుండేవో, ఇప్పటి ట్రెండు ప్రకారం ఈ ఐటం సాంగ్సూ బాగుంటున్నాయి.  మధ్యలో కొంత కాలం ఐటం సాంగ్స్ వెనుకపట్టు పట్టినా, మళ్లీ ఇప్పుడు వాటికి మంచి రోజులు నడుస్తున్నాయి. అందుకే నాకు మళ్లీ అవకాశాలొస్తున్నాయి. 'ఈ వయసులోనూ ఎందుకు ఈ డాన్సులు చెయ్యడం?' అని మీరడగవచ్చు. చేసే ఓపిక ఉంది కాబట్టే చేస్తున్నా. చేస్తూనే ఉంటా. ఓపిక లేనప్పుడు మానేస్తా. అదెప్పుడనేది చెప్పలేను. హీరోయిన్ సహా అన్ని రకాల పాత్రలూ చేశా. హీరో మాదిరిగా ఫైట్లు, డాన్సులు చేశా. వచ్చిన ప్రతి అవకాశాన్ని కాదనకుండా చేశా. అందువల్ల ఫలానా రకం పాత్ర చేయలేదనే అసంతృప్తి నాలో లేదు. ఆహారాన్ని మితంగా తీసుకోవడమే నా ఆరోగ్యం వెనుక ఉన్న రహస్యమంటాను. ఇంటి పనులు నేనే చేసుకుంటా. అందుకే ఒంటిని ఇప్పటికీ కాపాడుకోగలుగుతున్నా. రాజా హీరోగా నటిస్తున్న 'జగన్మోహిని'లో నమిత తల్లిగా నటిస్తున్నా. నమిత జగన్మోహిని అన్నమాట. ఈ సినిమా తెలుగు, తమిళం.. రెండు భాషల్లోనూ తయారవుతోంది. అలాగే శ్రీనివాసరెడ్డి డైరెక్ట్ చేస్తున్న 'కుబేరులు'లో ఐటం సాంగ్ చేశా. ఒకప్పుడు నేను 'ఇదా లోకం' సినిమాలో డాన్స్ చేయగా, బ్రహ్మాండంగా పాపులర్ అయిన 'గుడి యెనక నా సామి గుర్రమెక్కి పోతున్నాడు'కు ఇది రీమిక్స్ సాంగ్. ముప్పై ఐదేళ్ల తర్వాత అదే పాటకు మళ్లీ నేనే డాన్స్ చెయ్యడం కొత్తగానూ, ఆనందంగానూ ఉంది. అలాగే దాసరి నారాయణరావుగారి సినిమా 'మేస్త్రి'లో హీరో బామ్మగా నటిస్తున్నా.
ఇప్పటి తరానికి నా గురించి పెద్దగా తెలిసి ఉండకపోవచ్చు. కానీ ఒకప్పుడు రెండు దశాబ్దాల పైగా నా ఆట పాటతో దక్షిణాది ప్రేక్షకుల్ని మురిపించాను, మైమరపింపజేశాననే తృప్తి ఉంది. 'ఆ సినిమాలో జ్యోతిలక్ష్మి పాట ఉందా?' అని మగవాళ్లు అడిగేవాళ్లంటే.. అంతకంటే ఒక సినిమా డాన్సర్‌గా నాకు కావలసిందేముంది! ఈ తరం ప్రేక్షకుల హృదయాల్లోనూ స్థానం పొందాలనేది ఇప్పటి నా లక్ష్యం.

- నవ్య వీక్లీ, డిసెంబర్ 3, 2008

జ్ఞాపకాలు: షావుకారు జానకి

మూడు నెలల పసిపాపను ఎత్తుకుని 17 ఏళ్ల వయసులో ఉన్న అమ్మాయి సినిమా ఛాన్సుల కోసం తిరగడాన్ని ఎలా ఊహించాలి? ఇదేదో ఇప్పటి సంఘటన కాదు. 1940ల కాలంలో జరిగింది. ఆ 17 ఏళ్ల యువతి ఎవరో కాదు, షావుకారు జానకి! అంతే కాదు, సినిమాలు చూడ్డమే తప్పనుకునే కుటుంబం నుంచి వచ్చిన ఆమె ఏకంగా 385 సినిమాల్లో నటించడం కూడా అసాధారణం. తన కెరీర్‌లో ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్, ఎంజీఆర్, రాజ్‌కుమార్, శివాజీ గణేశన్ వంటి గొప్ప నటులతో నటించిన జానకి సినిమాల్లో చేరడం అంత ఈజీగా జరగలేదు.
జానకి తండ్రి ఓ పేపర్ తయారీదారుడు. వ్యాపారం కారణంగా తరచూ ఊళ్లు మారుతుండే ఆయన వల్ల ఆమె చదువు సరిగా సాగలేదు. 15 ఏళ్ల వయసులో ఆల్ ఇండియా రేడియోలో తెలుగు నాటకాలు ఆడుతున్నప్పుడు ఆమె గొంతు విని, ఆమెని చూడాలనుకున్నారు ప్రఖ్యాత దర్శకుడు బి.ఎన్. రెడ్డి. ఆమెని చూసి సినిమా ఆఫర్ ఇచ్చారు. సంతోషంతో ఈ సంగతిని చెప్పడానికి ఇంటికెళ్లిన జానకికి నిరాశ ఎదురైంది. ఆమె తల్లి, సోదరులు మరో మాటలేకుండా ఆ అవకాశాన్ని తిరస్కరించారు. ఆల్ ఇండియా రేడియోకే ఆమెని పంపడం పెద్ద తప్పయ్యిందని భావించిన వాళ్లు అప్పటికప్పుడు సంబంధం చూసి 1947లో పెళ్లి చేసేశారు. పెళ్లయిన రెండేళ్లకి మరో ఉద్యోగం కోసం ఉన్న ఉద్యోగాన్ని వదిలేశాడు ఆమె భర్త. అప్పుడు జానకి గర్భవతి. అప్పుడామె గతంలో తనకొచ్చిన సినిమా అవకాశం గురించి చెప్పి, సినిమాల్లో నటించడానికి అనుమతి కోరింది. భర్త వెంటనే ఒప్పుకున్నాడు. బిడ్డని కన్నాక ఆ పాపతో పాటే వెళ్లి బి.ఎన్. రెడ్డిని కలిసింది జానకి. ఆ సమయంలో ఆయన చేతిలో సినిమాలేవీ లేవు. తన ఆర్థిక పరిస్థితి వివరించి సినిమాలే తనకి దిక్కని ఆయనకు చెప్పింది జానకి. దాంతో ఆయన ఆడిషన్ కోసం తన తమ్ముడు నాగిరెడ్డి వద్దకు పంపాడు. నెల రోజుల మానసిక వేదన తర్వాత 'షావుకారు'లో హీరోయిన్‌గా తీసుకుంటున్నట్లు ఆమెకి కబురొచ్చింది. అంతే! ఇటు విమర్శకుల, అటు ప్రేక్షకుల ప్రశంసలు పొందిన ఆ సినిమాతో 'షావుకారు' ఆమె ఇంటిపేరుగా మారిపోయింది.
అయితే వ్యక్తిగత జీవితంలో ఆమె కష్టాలు తీరలేదు. ఆ సినిమా షూటింగ్ జరిగేప్పుడు ఇంటికొచ్చి ఎన్టీఆర్‌తో తను చేసిన సీన్లు చెప్పినప్పుడు ఆమె భర్త అసూయతో రగిలిపోయేవాడు. మాటలతో వేధించాడు కూడా. కానీ తనని నమ్మమని ఆమె అతన్ని అర్థించింది. ఎలాగైతేనేం... నటిగా ఆమె అందరి హృదయాల్ని చూరగొంది. మొహంలో గ్లామర్ లేకపోయినా తన డైలాగ్ డెలివరీ, హావభావాలతోటే ఆమె తెరపై రాణించింది. 1950, 60లలో చక్కటి పాత్రలతో తనదైన ముద్రని వేసిందామె. ఆమె తెలుగులోకంటే తమిళంలో మరింత పేరు తెచ్చుకోవడం విశేషం. బి.ఎస్. రంగా, బి.ఆర్. పంతులు వంటి డైరెక్టర్ల కారణంగా కన్నడంలోనూ ఆమె రాణించింది. రాజ్‌కుమార్‌తో ఆమె చేసిన సినిమాలు హిట్టయి, అక్కడా ఆమెకి పేరు తెచ్చాయి.
కెరీర్‌లో ఉచ్ఛ స్థితిలో ఉండగా 1965 ప్రాంతంలో కె. బాలచందర్‌కి చెందిన నాటక సంస్థలో చేరి రంగస్థలంపైనా అడుగుపెట్టింది. అయితే వెండితెర జీవితంలో ఆమె సాధించిన విజయాలు వ్యక్తిగత జీవితంలోని ఆటుపోట్ల కారణంగా వెలుగుతగ్గాయి. ఆమె వైవాహిక జీవితం ఒడిదుడుకులకు గురయ్యింది. పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం సగటు భారతీయ స్త్రీకు మల్లే కష్టాల్ని భరించింది. ఆమె ఓ భార్యగా విఫలమయి ఉండోచ్చు కానీ, ఓ తల్లిగా ఎప్పుడూ ఆమె విఫలం కాలేదు. 80 ఏళ్ల వయసులో బెంగళూరు శివార్లలో ప్రశాంత జీవితం గడుపుతున్న ఆమె ముని మనవలు, మనవరాండ్ర కోసం తరచూ చెన్నై వెళ్తుంటుంది.

ఇంటర్వ్యూ: పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్ట్ ఈశ్వర్

పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్టుగా మరచిపోలేని సంఘటనలెన్నో 

తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమలో 'సినిమా పోస్టర్'కి ఉండే ప్రాధాన్యత ఏమిటో అందరికీ తెలిసిందే. ఆ రంగంలో ఆయనే అత్యంత సీనియర్ పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్టు. ఇవాళ చేతితో పనిలేకుండా కంప్యూటర్‌తో సునాయాసంగా సినిమాల డిజైన్లు చేస్తున్నారు. కానీ తన కాలంలో కుంచెతో అద్భుతమైన పోస్టర్లకి ప్రాణం పోసి, ఆ సినిమాలపట్ల ప్రేక్షకుల్లో అనురక్తిని కలిగించిన అపురూప పబ్లిసిటీ చిత్రకారుడు ఈశ్వర్. ఇటు రాసిపరంగా కానీ, అటు వాసిపరంగా కానీ సినీ ఆర్ట్ రంగంలో ఎవరెస్టు శిఖరం, ఎన్నటికీ చెరిగిపోని సంతకం ఈశ్వర్. 45 సంవత్సరాల కాలంలో ఏకంగా 2,500 చిత్రాలకు పనిచేసిన ఆ కళాశిల్పి ఇటీవలే తన జీవితానుభవాలతో పాటు, తాను గీసిన సినీ బొమ్మలతో 'సినిమా పోస్టర్' అనే పెద్ద పుస్తకాన్ని వెలువరించారు. ఈ సందర్భంగా  ప్రత్యేకంగా సంభాషించారు. ఆ విశేషాలు ఆయన మాటల్లోనే...

నా కెరీర్‌లో నేను పనిచేసిన సుమారు రెండు వేల పైచిలుకు సినిమాల ప్రతిఫలంలో నాకు దక్కింది మూడవ వంతు కూడా లేదు. నాకే కాదు. ప్రతి సినీ జీవికి ఈ అనుభవం ఎదురయ్యే ఉంటుంది. అందరి విజయం వెనుక ఈ రహస్యం దాగి ఉంటుంది. డబ్బు కంటే అందరి మన్ననలూ పొందడం ముఖ్యం. ఆయా కంపెనీలకు పర్మినెంట్ టెక్నీషియన్‌గా సాగిపోవడం ఇంకా ముఖ్యం. ఆ రకంగా ఇవాళ నేను సాధించిన దానికి ఎంతో ఆనందంగా ఉన్నా.
'సినిమా పోస్టర్'కి అదే ప్రేరణ
ఒక రోజున సేతు అనే తమిళ నటుడు ఆమ్‌స్టర్‌డామ్ (నెదర్లాండ్స్)కి చెందిన ఎడో బౌమన్ అనే వ్యక్తిని తీసుకుని నా వద్దకు వచ్చాడు. తాను బాలీవుడ్ సినీ పోస్టర్స్ మీద పరిశోధన చేస్తున్నానని బౌమన్ చెప్పాడు. హిందీ చిత్రసీమలోని అనేకమంది నిర్మాతల్నీ, పోస్టర్ డిజైనర్లనూ కలిశాడు. అనేక హిందీ సినిమాల పోస్టర్లని సేకరించాడు. వాటిలో నేను చేసిన పోస్టర్లు చాలానే ఉన్నాయి. మూడు గంటల పాటు నన్ను ఇంటర్వ్యూ చేశాడు బౌమన్. అతను సేకరించిన వివరాలతో ఆ తర్వాత లండన్‌లోనూ, లాజ్ ఏంజిల్స్‌లోనూ ఉన్న టాస్‌చెన్ పబ్లికేషన్స్ సంస్థ 'ఆర్ట్ ఆఫ్ బాలీవుడ్' అనే పుస్తకం తెచ్చింది. బౌమన్ నన్ను కలవడం నాకు స్ఫూర్తినిచ్చింది. మన పోస్టర్ల మీద విదేశీయులు సైతం పుస్తకాలు తెస్తుంటే మన పోస్టర్ల మీద మనమెందుకు ఓ పుస్తకం రాయకూడదనిపించింది. అలా మూడేళ్ల కష్టంతో 'సినిమా పోస్టర్' తెచ్చా. 
మామూలు శ్రమకాదు
దీని కోసం నిజంగా ఎంతో శ్రమించా. పుస్తకాన్ని ఎలా తీసుకు రావాలి? వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే నా ఆర్ట్ వర్క్ ఏదీ నా వద్ద లేదు. అప్పుడు వాటిని వెతకడం ప్రారంభించా. నా వద్ద పనిచేసిన 52 మంది పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్టుల్ని సంప్రదించా. వారిలో నలుగురైదుగురు నేను వేసిన పోస్టర్లనీ, ఆర్ట్ వర్క్‌నీ తీసుకొచ్చి ఇచ్చారు. అయినా 45 ఏళ్ల కాలంలో నా పనిలో నాకు లభ్యమైంది కేవలం 5 శాతం మాత్రమే. నేను తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ భాషల సినిమాలకే కాక ఒరియా, బెంగాలీ, అస్సామీ చిత్రాలకూ పనిచేశా. అన్నీ కలిపి సుమారు 2500 సినిమాలకు పనిచేశా. కానీ నాకు వాటిలో 1900 సినిమాలే దొరికాయి. నా జీవిత కథతో పాటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేరుపొందిన ఆర్టిస్టులతో పాటు దక్షిణ, ఉత్తర భారతదేశంలో పేరుపొందిన ఆర్టిస్టుల జీవిత కథలు సేకరించి వారి గురించి రాశా. పద్నాలుగు మంది ప్రఖ్యాత తెలుగు చిత్రకారుల గురించి అధ్యయనం చేసి రాశా. సినీ ఇండస్ట్రీలో నేను అతి సన్నిహితంగా మెలిగిన మహోన్నత వ్యక్తులతో గడిపిన మధుర క్షణాలు గుర్తు చేసుకున్నా.
మరచిపోలేని సంఘటనలు
1970లలో ఓ దీపావళికి ఆరుగురు పేరుపొందిన తమిళ హీరోలు.. ఎంజీఆర్, శివాజీ గణేశన్, జెమిని గణేశన్, జయశంకర్, రవిచంద్రన్, శివకుమార్ సినిమాలు విడుదలయ్యాయి. వాటన్నింటికీ నేనే పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్టుని. ఇలా అందరు హీరోల చిత్రాలకు ఒకే పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్ట్ డిజైన్ చేయడం అదివరకే కాదు, ఆ తర్వాత కూడా ఎప్పుడూ జరగలేదు. అది నా అదృష్టం. తెలుగు చిత్రసీమ వజ్రోత్సవ వేడుకల్లో సినీ ప్రముఖుల నడుమ అశేష జన సందోహంలో నిష్ణాతులతో పాటు నాకూ గౌరవ పురస్కారాన్ని అందించడం నేనెన్నడూ మరువలేని సంఘటన. ఒకనాడు ఏకాకిగా బిక్కుబిక్కుమంటూ దిక్కుతోచని స్థితిలో పాండీ బజార్‌లో తిరిగిన నన్ను ఇవాళ సినీ జగత్తులో ఏకైక సీనియర్ పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్టుగా గుర్తించి వజ్రోత్సవ వేడుకల్లో సెలబ్రిటీగా నన్ను గౌరవించడంతో నా శ్రమ చరితార్థమైందనిపించింది. అంతకుముందు 1974లో డిస్టిబ్యూటర్లందరూ కలిసి బెజవాడలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు చేతుల మీదుగా చేసిన ఘన సన్మానాన్ని కూడా నేను మర్చిపోలేను. తమిళనాడు మాజీ ముఖ్యమంత్రి అన్నాదొరై 9 అడుగుల నిలువెత్తు ఆయిల్ పెయింటింగ్ వేసే అవకాశం రావడం నాకు లభించిన భాగ్యంగా భావిస్తా. దాన్ని వేసే అవకాశం కల్పించింది అప్పటి తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి కరుణానిధి. అది వేయడానికి నెల రోజుల సమయమిచ్చారు. ఈ మధ్యలో నేనెంతవరకు ఆ బొమ్మ వేశానో చూడ్డానికి కరుణానిధి స్వయంగా రెండుసార్లు మా ఇంటికి రావడం మరచిపోలేని అనుభూతి. ఆ పెయింటింగుని రాజాజీ హాలులో అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ ఆవిష్కరించడం నా జీవితంలో మరో గొప్ప ఘటన.
తొలి దర్శకుణ్ణి
'అయినవాళ్లు' సినిమాకి అనుకోకుండా దర్శకత్వం వహించా. భీమలింగం అనే అతన్ని దర్శకత్వం నుంచి తప్పించడంతో దానికి కథ ఇచ్చిన నేనే బలవంతంగా డైరెక్ట్ చేయాల్సి వచ్చింది. ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉండటం వల్ల నాకు మరో దారి లేకపోయింది. అంతా కొత్తవాళ్లతో తీసిన ఆ సినిమా ఆడలేదు. ఇప్పుడు దాని ప్రింటు కూడా దొరకడం లేదు. ఏదేమైనా తెలుగులో డైరెక్టర్ అయిన తొలి పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్టుని నేనే. ఇతర భాషల్లో చూసుకుంటే నాకంటే ముందు మలయాళంలో పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్టు పి.ఎన్. మీనన్ డైరెక్టర్ అయ్యాడు.
అక్కినేని గ్రూప్ అనే ముద్ర
నటుల్లో శోభన్‌బాబు నాతో సన్నిహితంగా మెలిగేవారు. అలాగే కృష్ణ కూడా. వాళ్ల అత్యధిక సినిమాలకి నేనే ఆర్టిస్టుని. రామారావు గారి సొంత సినిమాలకు పనిచేయకపోయినా ఆయన నటించిన 50 సినిమాలకి పనిచేశా. అయితే అక్కినేనిగారితో సినిమాలు తీసిన కంపెనీలన్నీ నాతో పనిచేయించుకోవడంతో నా మీద ఏఎన్నార్ గ్రూప్ అనే ముద్రపడింది. సీనియర్ దర్శకుడు దాసరి నారాయణరావు, నేను ఒకే ఊరినుంచి ఈ రంగానికి వచ్చాం. ఆయనకంటే నేను ఏడేళ్ల ముందు వచ్చా. ఆయన తీసిన 150 సినిమాల్లో 82 సినిమాలకి పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్టుని నేనే. నాతో పాటు గంగాధర్ కూడా ఈ రంగంలో ఎంతో పేరు తెచ్చుకున్నాడు. అయితే మేమెప్పుడూ ఒకరికొకరం పోటీ అనుకోలేదు.
అదే పెద్ద అవార్డు
నేనేనాడు అవార్డుల కోసం ప్రాకులాడలేదు. ఈ 50 సంత్సరాల కాలంలో చిత్రసీమ నా పట్ల చూపిన ఆదరాభిమానాలకు మించిన అవార్డు మరొకటి లేదు. సినీ అవార్డు అనేది ఓ కథను సెల్యులాయిడ్ మీదకు తీసుకురావడానికి శ్రమించిన నటీనటులు, సాంకేతిక వర్గానికి సంబంధించినది. పబ్లిసిటీ అనేది దానికి ఎంతవరకు వర్తిస్తుంది? సినిమా పూర్తయి తొలి కాపీ వచ్చాక మా అవసరం ఏర్పడుతుంది. ఇది నిర్మాణానికి అంటీ అంటనట్లుండే శాఖ. అందుకేనేమో దీనికి అవార్డులు ప్రకటించలేదు. అయినా చిత్ర పరిశ్రమలోని 24 శాఖల్లో పబ్లిసిటీని చేర్చడం సంతోషమే.
'సాక్షి' నుంచి 'దేవుళ్లు' దాకా
1967లో బాపు దర్శకత్వం వహించిన తొలి సినిమా 'సాక్షి'తో ప్రారంభమైన నా సినీ ప్రస్థానం 2000వ సంవత్సరంలో కోడి రామకృష్ణ డైరెక్ట్ చేసిన 'దేవుళ్లు' సినిమాతో ముగిసింది. ఆ తర్వాత నేనే సినిమాకీ పనిచేయలేదు. నన్ను పరిశ్రమ వద్దనుకోలేదు. నేనే కావాలని దూరంగా ఉన్నా. ఒక ఉప్పెనలా కంప్యూటర్ సిస్టమ్ ఈ రంగంలోకి ప్రవేశించింది. మాన్యువల్స్‌లో ఎన్నో ప్రయోగాలు చేసిన మా తరం ఇప్పుడు ఈ కొత్తతరంలో పోటీకి దిగడం సరికాదనిపించింది. అలా అని నేను పూర్తిగా ఈ రంగానికి దూరం కాలేదు. పాత సినిమాలకి కొత్త పోస్టర్లు వేస్తూ వస్తున్నా. మా తరంలో మమ్మల్ని పబ్లిసిటీ ఆర్టిస్టులన్నారు. ఇప్పుడు పబ్లిసిటీ డిజైనర్స్ అంటున్నారు. నేడు ఈ శాఖకు 'ఆర్ట్'తో సంబంధంలేకుండా పోయింది. చెయ్యి తిరిగిన ఆర్టిస్టయితేనే కాని మా కాలంలో నెట్టుకు రాలేకపోయేవాళ్లం. ఇప్పుడు అన్ని వసతులు కంప్యూటర్‌లో ఉన్నాయి. కంప్యూటర్ ఆపరేట్ చేసే పరిజ్ఞానం సంపాదిస్తే చాలనే పరిస్థితి ఉన్నప్పుడు నాలాంటి వాడు దూరంగా ఉండటమే మంచిదని నా గౌరవాన్ని నేను దక్కించుకున్నా. సాంకేతిక నైపుణ్యం పెరగడం, కొత్త కొత్త టెక్నాలజీ రావడం మంచిదే. కంప్యూటర్‌తో అద్భుతాలే చేయొచ్చు. హాలీవుడ్ సినిమాలకి చేస్తున్న పబ్లిసిటీ డిజైన్ల ప్రమాణాల్ని మనవాళ్లు అందుకోవాలి.

మరపురాని చిత్రం: ప్రేమనగర్

రామానాయుడు సినీభవితవ్యాన్ని నిర్దేశించి, నిర్మాతగా ఆయన్ని నిలబెట్టిన 'ప్రేమనగర్' చిత్రం విడుదలై నేటికి సరిగ్గా నలభై ఏళ్లు. ఈ సందర్భంగా ఈ సినిమా విశేషాలు..
ప్రఖ్యాత నిర్మాత డి. రామానాయుడు ఈరోజున అత్యధిక చిత్రాల నిర్మాతగా చరిత్రలో స్థానం దక్కించుకున్నారంటే అందుకు మూలస్తంభం 'ప్రేమనగర్' చిత్రం. ఈ సినిమాకి ముందు ఆయన కె. బాపయ్యను డైరెక్టర్‌గా పరిచయం చేస్తూ 'ద్రోహి' చిత్రాన్ని నిర్మించారు. జగ్గయ్య, వాణిశ్రీ, నాగభూషణం కాంబినేషన్‌లో తయారైన ఈ సినిమా అట్టర్‌ఫ్లాపయ్యింది. దీనితో ఐదు లక్షల రూపాయల నష్టం చవిచూశారు రామానాయుడు. 40 ఏళ్ల క్రితం అది చాలా పెద్ద మొత్తం. అప్పుడాయనకు రెండే దార్లు మిగిలాయి. ఒకటి నిర్మాతగానే కొనసాగి, నష్టాన్ని పూడ్చుకోవడం, లేదంటే చెన్నై దగ్గరోని కోణంబాకంలో ఉన్న పొలాలతో వ్యవసాయం చేసుకోవడం. తాడో పేడో తేల్చుకుందామని చివరి ప్రయత్నంగా 'ప్రేమనగర్' ప్రాజెక్టుని ప్రారంభించారు.
కోడూరి కౌసల్యాదేవి అదే పేరుతో రాసిన నవల అప్పటికే పాపులర్ కావడంతో దాని హక్కుల్ని నిజామాబాద్‌కు చెందిన కొత్త నిర్మాత శ్రీధర్‌రెడ్డి కొన్నారు. అందులో నటించేందుకు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు అంగీకరించారు. అయితే శ్రీధర్‌రెడ్డి ఎంతకీ ఆ సినిమా ప్రారంభించక పోవడంతో ఆయన నుంచి ఆ హక్కులు కొనుగోలు చేశారు రామానాయుడు. అప్పటికే తమ బేనర్‌లో 'స్త్రీజన్మ'ని తీసిన కె.ఎస్. ప్రకాశరావుని దర్శకునిగా తీసుకున్నారు. రచయిత ఆత్రేయతో కలిసి నవలలో చాలా మార్పులు చేశారు ప్రకాశరావు. సినిమా సెట్స్ మీదకు వెళ్లే ముందు రామానాయుడికి బౌండ్ స్క్రిప్ట్ అందించారు ఆత్రేయ.
రూ. 15 లక్షల ఖర్చు అంచనాతో ఈ సినిమా ప్రారంభించారు. అక్కినేని, వాణిశ్రీ, సత్యనారాయణ, రాజబాబు, రమాప్రభ, గుమ్మడి వంటి భారీ తారాగణంతో రామానాయుడు 'ప్రేమనగర్'ని మొదలు పెట్టారని తెలిసి సినీ వర్గాలు ఆశ్చర్యపోయాయి. అప్పటికే వాళ్లకి తెలుసు, రామానాయుడు నిండా మునిగిపోయి ఉన్నారని. కొంతమంది సన్నిహితులు రిస్క్ తీసుకోవద్దని వారించినా ఆయన లెక్కచెయ్యలేదు. 1971 జనవరి 20న చెన్నై వాహినీ స్టూడియోలో కొబ్బరికాయ కొట్టి షూటింగ్ ప్రారంభించారు అక్కినేని. పూజలకు అక్కినేని దూరమైనా రామానాయుడు అడిగేసరికి కాదనలేకపోయారు. ఆరు నెలల్లో సినిమా పూర్తయింది. 1971 సెప్టెంబర్ 24న 'ప్రేమనగర్' విడుదలైంది. అప్పుడే పెద్ద గాలివాన. రామానాయుడిని ఓవైపు ఆందోళన, మరోవైపు నమ్మకం కలిపి విచిత్రావస్థలోకి నెట్టాయి. అయితే ప్రేక్షకులు 'ప్రేమనగర్'కి బ్రహ్మరథం పట్టారు. ప్రేమ కథా చిత్రాల నాయకునిగా అక్కినేని ఇమేజ్‌ని మరింత పరిపుష్టం చేస్తూ అఖండ విజయం సాధించింది ఈ సినిమా.
హీరో కల్యాణ్‌వర్మ పాత్రకి జీవం పోశారు అక్కినేని. 'మనసు గతి ఇంతే', 'ఎవరి కోసం ఈ ప్రేమమందిరం' అంటూ ఆత్రేయ రాసిన అపూర్వ గీతాలని అంతే అపూర్వ స్థాయిలో అభినయించి వాటికి చిరస్థాయిని కల్పించడంలో తనవంతు పాత్ర పోషించారు. అలాగే నవలా నాయికగా వాణిశ్రీకి ఈ చిత్రం సరికొత్త ఇమేజ్ తెచ్చింది. ఆమె కట్టు, బొట్టు, కొప్పుని అనుకరించడానికి ఆ రోజుల్లో యువతులు పోటీపడ్డారు. అక్కినేని, వాణిశ్రీపై చిత్రీకరించిన డ్యూయెట్లు యువతని ఎంతగా రంజింపచేశాయో చెప్పనక్కర్లేదు. ఈ సినిమాలో సత్యనారాయణ చిన్నప్పటి పాత్రలో వెంకటేశ్ నటించడం విశేషం.
తెలుగు సినిమా సాధించిన అమోఘమైన విజయంతో దీన్ని తమిళంలోనూ నిర్మించాలనుకున్నారు రామానాయుడు. శివాజీ గణేశన్, వాణిశ్రీ జంటగా 'వసంత మాళిగై' పేరుతో రీమేక్ చేశారు. అక్కడా ఆ సినిమా దిగ్విజయం సాధించి, తమిళనాడులో రామానాయుడికి 'వసంత మాళిగై రామానాయుడు'గా పేరు తెచ్చింది. ఇలా రెండు భాషల్లో ఈ సినిమా సూపర్‌హిట్టయ్యాక ఆయన కన్ను బాలీవుడ్ మీద పడింది. హిందీ 'ప్రేంనగర్'కు రూపకల్పన జరిగింది. అందులో నటించేందుకు అప్పటి హిందీ రొమాంటిక్ హీరో రాజేశ్‌ఖన్నా, డ్రీం గర్ల్ హీమమాలిని సరేనన్నారు. అక్కడా ఈ సినిమా విజయకేతనం ఎగురవేసింది. రామానాయుడి బాలీవుడ్ ప్రవేశం ఘనంగా మొదలైంది. ఈ మూడు భాషల్లోనూ దర్శకుడు ప్రకాశరావే. ఇలా ఈ సినిమా విజయ విహారం చేయడంతో రామానాయుడు ఎక్కడికీ కదలాల్సిన అవసరం లేకపోయింది.

ప్రొఫైల్: మోహన్ బాబు

అసలు పేరు: మంచు భక్తవత్సలం నాయుడు
స్వస్థలం: మోదుగుల పాలెం (చిత్తూరు జిల్లా)
తల్లిదండ్రులు: లక్ష్మమ్మ, నారాయణస్వామి నాయుడు
కుటుంబం: భార్య నిర్మాలాదేవి. కూతురు లక్ష్మీప్రసన్న, కుమారులు విష్ణువర్థన్ బాబు, మనోజ్ కుమార్.
చదువు: తిరుపతిలో కాలేజీ చదువు. మద్రాసులో వై.ఎం.సి.ఎ. కాలేజిలో ఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్ ట్రైనింగ్
తొలి ఉద్యోగం: 1968లో మద్రాసులో కేసరి హైస్కూలులో 197 రూపాయల జీతానికి ఉద్యోగం.
సినీ రంగ ప్రవేశం: నటుడు ప్రభాకరరెడ్డి ద్వారా 'కూతురు కోడలు' సినిమాకి దర్శకుడు లక్ష్మీదీపక్ వద్ద అప్రెంటీస్ గా చేరారు. తొలి సంపాదన ఆరు నెలలకు 50 రూపాయలు. ఆ సినిమాకి దాసరి కో-డైరెక్టర్.
నటునిగా తొలి సినిమా: దాసరి నారాయణరావు డైరెక్ట్ చేసిన 'స్వర్గం-నరకం'. ఈ సినిమాతో భక్తవత్సలం నాయుడు పేరును 'మోహన్ బాబు'గా మార్చారు దాసరి. 22 నవంబర్ 1975న 'స్వర్గం-నరకం' విడుదలైంది.
తమిళంలోనూ అడుగు: శివాజీ గణేశన్ సొంత సినిమా 'అన్నన్ ఒరు కోవిల్' ద్వారా తమిళ రంగానికి పరిచయం. తమిళంలో 14 సినిమాల్లో విలన్ వేషాలు వేశారు.
సొంత నిర్మాణ సంస్థ: చెన్నై విజయా గార్డెన్స్ లో శ్రీ లక్ష్మీప్రసన్న పిక్చర్స్ సంస్థ ఆవిర్భావం. దాసరి పద్మ జ్యోతి వెలిగిస్తే, 'బొబ్బిలిపులి' వేషంలో ఎన్టీఆర్ తొలి కొబ్బరికాయ కొట్టారు. నిర్మాతగా తొలి చిత్రం 'ప్రతిజ్ఞ'.
విద్యారంగ ప్రవేశం: కులమతాలకు అతీతంగా 1992లో తిరుపతి సమీపంలోని శ్రీనివాస మంగాపురం వద్ద 'శ్రీ విద్యానికేతన్' పేరుతో విద్యా సంస్థ స్థాపన.
అభిమాన తారలు: ఎన్టీఆర్, సావిత్రి
సంగీత దర్శకుడు: కె.వి. మహదేవన్
గీత రచయితలు: ఆత్రేయ, శ్రీ శ్రీ, గద్దర్
పద్మశ్రీ అవార్డు: 2007లో పద్మశ్రీ అవార్డు

Memories of Ramanaidu

అప్పుడప్పుడు రామానయుడు గారితో ఆయన అఫీసులో కలిసి కూర్చొని సినిమా సంగతులు మాట్లాడుతుండటం మాకు అలవాటు. ఈమధ్య అలాగే కూర్చున్నప్పుడు తన తొలినాటి సినిమా సంగతులు చెప్పుకొచ్చారు. వాటిలోని ఒకట్రెండు ఇంటరెస్టింగ్ పాయింట్స్.
*నేను సినిమా తియ్యాలని మద్రాసు వెళ్లినప్పటికీ, ఇప్పటికీ చిత్రసీమలో ఎంతో మార్పు వచ్చింది. మొదటిసారి కొందరు మిత్రులతో కలిసి ఒక సినిమా తీశా. పెట్టుబడి ఎంతో తెలుసా? 20 వేలు. మీకో విషయం తెలుసా? నేను కూడా హీరో అవ్వాలనుకున్నా.
*మద్రాసు వెళ్ళిన కొత్తలో మా బావగారితో కలిసి జగ్గయ్య వద్దకు వెళ్లా. అప్పట్లో ఆయన చాలా పెద్ద హీరో. 'సినిమాల్లో చేరాలని ఉందండి' అని చెప్పా. 'మీరు చూసిన సినిమాలో ఒక సీన్ తీసుకోండి. అద్దం ముందు యాక్ట్ చెయ్యండి. ఇలా చేసి అనుభవం గడించి, ఏడాది తర్వాత రండి' అన్నారాయన. అంతకాలం ఏం ఆగుతాం? ప్రొడక్షన్ వైపు దిగా. అయితే శాంతకుమారి-నాకు తల్లిలాంటిది- 'నువ్వు హీరోలా ఉంటావురా. యాక్ట్ చెయ్యొచ్చు కదరా. హీరోయిన్లు అందరూ నిన్నే చూస్తున్నారు. రామారావు తప్పితే నీకన్నా అందగాడు ఎవరున్నారురా' అనేది. ఆవిడ కోసం ప్రతి సినిమాలోనూ ఏదో ఒక వేషం వేస్తూ ఉండేవాణ్ణి.
*నాకు శివాజీ గణేశన్, కమల్ హాసన్ బాగా ఇష్టమైన నటులు. శివాజీతో నేను 'వసంతమళై' అనే తమిళ్ సినిమా తీశా. పెద్ద హిట్ అది. ఈ సినిమాతో నాకు ఎంత పేరు వచ్చిందంటే.. మొన్న ఒకసారి మద్రాసు వెళ్లినప్పుడు 'వసంతమళై' తీసిన రామానాయుడేనా అని కొందరు పలకరించారు. నాకు చాలా ఆనందం వేసింది.